Malatya’nın Arapgir ilçesinde, eski Arapgir yerleşiminde kayalık bir yamaç üzerinde yükselen bu yapı, halk arasında “Arapgir Ulu Camii” olarak bilinse de, aslında bir cami değil, dergâh ve eğitim merkezi olarak kullanılan bir külliyedir. Tarihî ve mimari açıdan büyük öneme sahip bu yapı, 1334 yılında İlhanlılar döneminde inşa edildiği tahmin edilmektedir.
🧱 Mimari Özellikler
-
Alan: Yaklaşık 216 metrekare
-
Giriş: Kuzey cephesindeki süslü portalden girilir; portal eksen dışıdır ve doğuya kaymıştır.
-
Portal Süslemesi:
-
Taş kabartma geometrik şekiller
-
Bitkisel motifler (palmet, rumi, lotus, kıvrık dal)
-
Vazo biçiminde sütun başlıkları ve üç sıra bordür
-
-
Yapı Malzemesi:
-
Dış yüzey: düzgün kesme taş
-
İç dolgu: moloz taş
-
-
Pencereler: Doğu cephesinde 2 adet; sövelerinde farklı süslemelerle bezeli kabartmalar bulunur.
🕌 İç Mekân ve Plan Özellikleri
-
Kubbeler: Arka arkaya iki kubbeli bölüm, batı cephesinden bakıldığında görülebilir.
-
Yan Mekânlar: Beşik tonozla örtülü, ağır paye ve kemerlerle ayrılmıştır.
-
Kubbe Geçişi: Pandantiflerle sağlanmıştır.
-
Mihrap:
-
Taş kabartma
-
Aşırı büyük oranda tasarlanmıştır
-
Beş sıra bordürle çevrilmiş, özellikle dış bordürde 8 köşeli yıldız geçmeler ve palmetler dikkat çeker
-
Mihrap hücresi mukarnas dolgulu ve zengin bitkisel-geometrik motiflerle süslenmiştir
-
🧭 Günümüzdeki Durumu
-
Minare ve kitabe: Günümüze ulaşmamıştır.
-
Yapı: Bugün harabe hâlindedir, ancak mimari detaylar hâlen dikkat çekicidir ve yerinde incelenmeye değerdir.
📍 Konum
Eski Arapgir Mahallesi, Arapgir İlçesi – Malatya
